Brederodejaar 2016

Reinout van Brederode

Wanneer Reinout van Brederode precies geboren is, is niet bekend, maar het moet zo rond 1566 zijn geweest. Hij is vermoedelijk op “Huis ter Kleef” te Haarlem geboren.

huis1

 Het “Huis ter Kleef” te Haarlem waar Lancelot van Brederode woonde

Zijn vader, Lancelot van Brederode, was een bastaardzoon van Reinout III van Brederode (praalgraf in Vianen). Bastaardkinderen kregen een goede opleiding, maar bij de erfenis van hun vader stonden ze buitenspel. Lancelot leidde als kapitein het verzet tegen de Spaanse troepen tijdens het beleg van Haarlem. Na de verovering van Haarlem door de Spanjaarden in 1573 werd Lancelot van Brederode in Schoten bij Haarlem onthoofd, waarna het kasteel van Brederode te Santpoort door de Spanjaarden werd verwoest (Ruïne van Brederode te Santpoort).

Lancelot is begraven in het kerkje van Veenhuizen in de familiegrafkelder.

Zijn moeder Adriana Bloys van Treslong was Vrouwe van Veenhuizen.

Ze is in 1574 in Veenhuizen overleden en in het familiegraf in de kerk te Veenhuizen begraven.

Opleiding

Zijn eerste levensjaren zullen op Huis ter Kleef zijn geweest. Na het verlies van zijn ouders krijgt hij krijgt een goede opvoeding. Dat kan in Haarlem zijn geweest, maar ook in Vianen. Reinout wordt op 2 augustus 1581 ingeschreven aan de Leidse universiteit. Hij gaat daar rechten studeren. Zij studie vervolgt hij in 1589 in Douai (Dowaai) een plaats vlak onder Rijssel (Lille). In 1590 reist hij door naar Padua in Noord-Italië om verder te studeren.

 

Heer van Veenhuizen

In 1582 wordt Reinout van Brederode Heer van Veenhuizen. De heerlijkheid Veenhuizen bezat de “hoge, middel en lage jurisdictie”, het innen van tienden, het wind- of maalrecht, de “vangh van alle wilde vogelen en wilts visch” en nog veel meer. De Heer had ook zeggenschap over het kerkje van Veenhuizen o.a. de benoeming van een predikant moest aan hem voorgelegd worden.

Belangrijk van de “hoge” jurisdictie was dat men meer kans had om in de Ridderschap opgenomen te worden. Reinout wordt ridder in 1603, maar na de onthoofding van zijn schoonvader, Johan van Oldenbarnevelt in 1619, wordt het hem door Prins Maurits ontnomen. In 1632 werd hij door Prins Frederik Hendrik weer in de Ridderschap opgenomen.

Hij bezat in Veenhuizen een huis, waarin zijn moeder is overleden. Zelf is hij er vermoedelijk zelden geweest. Hij woonde aanvankelijk in Haarlem en later in Den Haag.

 

Huwelijk met Geertruydt van Oldenbarnevelt

In 1597 trouwt Reinout van Brederode met Geertruydt van Oldenbarnevelt, de oudste dochter van Johan van Oldenbarnevelt en Maria van Utrecht. Ze krijgen 2 dochters, Adriana en Deliana. In 1601 sterft Geertruydt van Oldenbarnevelt. De relatie tussen Reinout en zijn schoonvader, Johan van Oldenbarnevelt, is altijd goed gebleven.

 

Huwelijk met Maria van der Duyn

In 1603 trouwt Reinout van Brederode met Maria van der Duyn. Ter ere van hun huwelijk schreef Hugo de Groot een gelegenheidsgedicht in het Latijn.

Ze krijgen één kind, Adam, vernoemd naar haar vader. Maria van der Duyn overlijdt in 1607 en Adam vermoedelijk in 1608.

 

Huwelijk met Anna van Lijnden

In 1612 treedt Reinout van Brederode voor de derde maal in het huwelijk. Ditmaal met Anna van Lijnden, weduwe van Pieter van Berchem, die in Vianen woonde. De ondertrouw vond plaats in Den Haag. Waar ze zijn getrouwd is niet bekend, maar mogelijk in Vianen.

Of er kinderen zijn geboren is niet bekend. In 1624 komt Anna van Lijnden te overlijden.

 

Huwelijk met Petronella van Hinojosa

Op 29 mei 1630 trouwt Reinout van Brederode met Petronella van Hinojosa. Petronella is dan ongeveer 36 jaar. Reden voor dit huwelijk was vermoedelijk dat zijn beide dochters toen al overleden waren. Adriana was omstreeks 1627 en Deliana omstreeks 1629 gestorven.

Uit het huwelijk met Petronella werden kort na elkaar twee meisjes geboren: Isabella Adriana werd gedoopt op 27 augustus 1631 en Anna Catharina zou op 7 oktober 1632 zijn gedoopt.

 

Heerlijkheden

De heerlijkheid Veenhuizen kreeg Reinout van Brederode door vererving. Heerlijkheden kon je ook kopen en dat deed Reinout ook. De heerlijkheid “Spanbroek en Spierdijk” werd door Reinout in 1599 aangekocht. In mei 1615 kocht Reinout de heerlijkheid “Oosthuizen, Schardam, Etersheim, Kwadijk en Hobrede” aan.

In 1616 werd Reinout van Brederode baron van Wezenberg. De Zweedse koning beloonde hem met deze heerlijkheid vanwege zijn inspanning bij de bemiddeling tussen Zweden en Rusland.

 

Werkzaamheden

Reinout van Brederode was jurist en toen hij in 1597 trouwde met Geertruydt van Oldenbarnevelt was hij raad-ordinaris (gewoon raadslid) in de Hoge Raad van Holland, Zeeland en West-Friesland. In 1602 werd hij president van de Hoge Raad. Dit was een functie voor het leven.

 

Reizen

In 1594 is Reinout van Brederode in Schotland geweest in het gezantschap van Walraven III, de 14e heer van Brederode. Ze waren aanwezig bij de doop van de oudste zoon van Koning Jacobus VI van Schotland (sinds 1603 tevens koning van Engeland als Jacobus I).

In 1615 heeft hij als hoofd van een bemiddelingsgezantschap een reis naar Rusland gemaakt om te bemiddelen, samen met nog 2 Nederlandse gezanten en een Engelse gezant, in de oorlog tussen Zweden en Rusland. Deze reis heeft ruim 11 maanden geduurd.

reizen2

Reis naar Rusland en Zweden (rood = heenreis en zwart = terugreis)

 

Overlijden

Op 7 januari 1633 is Reinout van Brederode overleden. Hij heeft een staatsbegrafenis gekregen en is begraven in het familiegraf in de kerk te Veenhuizen. In hetzelfde jaar is het albastenbeeld op het graf geplaatst. De snelheid van plaatsen wil zeggen, dat de plannen voor zo´n beeld al vaststonden voordat Reinout kwam te overlijden. Hij heeft de armen langs zijn lichaam en heeft onder zijn rechter hand een boek en heeft in zijn rechter hand een baret. Het is een humanistenbeeld.

graf3

Praalgraf Reinout van Brederode

Ab Klomp

Bronnen:

  • Carla Rogge: Het grafmonument van Reinout van Brederode (1565/1567 -1633) in het kerkje te Veenhuizen (Noord-Holland), Heerhugowaard 2011
  • Ab Klomp: De Heerlijkheid Veenhuizen. In: De Overhaal, Historische magazine Heerhugowaard, Heerhugowaard 2013
  • www.Wikipedia.org